venres, 22 de xaneiro de 2021
mércores, 20 de xaneiro de 2021
MEU INCOMPRENDIDO AMIGO ARMANDO, QUE DI PADECER MOITAS DOENZAS
Díxome o amigo Armando, que atopei no centro de saúde:
—O médico de cabeceira sostén que eu son hipocondríaco.
E, explicouche o que era iso? pregunteille.
—Comentoume que eu estaba convencido de padecer enfermidades a partires de calquera sensación ou signo físico corporal, pero que estaba ben a miña analítica, as miñas placas, e “a miña clínica”.
—Non lle discutín ca analítica e as placas estiveran ben, pero a clínica “non era miña”, senón do Sergas.
Si me diagnostica atribuíndome cousas que non teño, mala cousa. Non si?
Home tal e coma ti o ves...
—Eu, son home de costume sans, non fumo, so bebo viño da casa sen química, lavo as mans antes de mexar e despois de comer, apenas traballo, e, teño sexo comigo mesmo por non me contaxiar.
—Agora co asunto ese do Covid a preocupación disparóuseme, e de nada me serviu que lle esixira ao médico me vacinara axiña contra o bicho por seren suxeito de risco.
E que respondeu?
Díxome: “niso señor Armando ten razón, vostede é o paciente de mais risco de toda a miña lista do seguro, pero ten que agardar a súa quenda”.
—Logo, comenteille algo alterado, sendo coma son de risco e vostede mesmo recoñece, por prevención, deberíame receitarme unha desas PCR diaria, e unha revisión médica semanal.
Ademais de me vacinar antes que a outros recomendados seus.
E que contestou?
Retrucoume moi serio e cabreado:
—Armando creo que lle iría mellor unha lavativa, para o seu estrinximento cerebral.
—Por fin, me dixo algo real da enfermidade que teño! Non cres?
—Informeille ademais, por se non estaba ao tanto, que os medicamentos son bos ou malos en relación co seu custo.
Canto mais caros sexan, son mellores, isto é pura lóxica económica de mercado.
“Recéiteme por favor uns que non sexan xenéricos, pedinlle educadamente”...
—Miroume coma se houbera dito outra parvada. É un faltón do carallo!
—Tamén lle dixen que xa se sabía cientificamente que canto mais grande fora a pastilla ou cápsula mellor.
Puxo unha cara abraiada iso que lle argumentei que as abondosas pastillas tiñan mais chicha para curar, e incluso adorneillo co vello e sabio dito: “barco grande ande ou non ande” para co entendera mellor.
—Botoume da consulta con malos modos, chamoume ignorante e logo espetoume, que eu non sabía nada nin das chamadas prestacións sociais sanitarias en España, nin de moléculas farmacolóxicas.
Coma podes entender é un fala barato, e un lerchán coma moitos dos políticos de hoxe!
Certo é, que eu abuso un pouco del, pero non ten porque pórse así. Este mes o visitei catro veces, e todas por causas xustificadas, e sobre todo por mellor telo ao tanto das últimas, como podes comprender.
—Vou denuncialo diante da inspección, e antes de nada quero colgalo no muro de Facebook e publicalo no meu twitter, porque estes malos modos dun profesional que pagamos entre todos, e que por riba atende mal, non tendo outra cousa que facer nestes momentos, non pode deixarse pasar polo ben de todos, e hai que dalos a coñecer aos internautas.
Pero home, mellor dálle unha volta ao asunto! Aconselleille.
—Nada, nada, nisto da saúde son intransixente, como pasa co voto cando hai eleccións, hai que ter claras as ideas, os feitos, e os conceptos, coma min!
domingo, 13 de decembro de 2020
MONCHO, O FILLO DA PORTUGUESA
Falaron ca nai do rapaz, e acordaron que este traballara de servente nesa casa, a cambio da comida, unhas dez pesetas ao mes, e unhas clases particulares polas tardes do mestre de escola, exixencia da nai, “para que o meu Moncho non sexa un ignorante mais”.
Desde aquela o Moncho, atendía as ordes recibidas polos Ferreiro, coidando
do gando, facendo recados, ou regando na horta, e ademais, aprendeu a escribir ben, ler mellor
entendendo o que lía, facer contas e
resolver problemas cotiáns.
A familia Ferreiro, os domingos ordenaban ao Moncho iren a primeira misa da mañá, e a volta da mesma preguntábanlle con moito interese de que falara nela o señor cura.
O Moncho, nunha destas, comentoulles que Don Miguel estaba a organizar unha
catequeses para ensinar o catecismo aos rapaces da aldea.
O Moncho, cavilou sobre a certeza das talladas abundantes de comida que recibía e na falta de cartos na súa casa, e aceptou a imposición, non sen antes pensar coma librarse de esa obriga relixiosa que nin sentía, nin entendía.
As dez xa estaba de volta na casa dos
de Ferreiro.
O matrimonio preguntoulle como fora aquelo de vir tan axiña.
El, díxolles con cara de miñaxoia que:
—E logo volveume a preguntar todo alporizado : cantos dixeches rapaz!
sábado, 5 de decembro de 2020
A LINGUAXE FACHENDOSA
“As fronteiras da nosa linguaxe, son as fronteiras do noso mundo”.
Miguel, o fillo da señora Asunción, traballa en Liverpool no sector turístico, concretamente na terminal de cruceiros do centro desa cidade inglesa, lugar ate o que chegan eses grandes barcos.
Leva alo vinte anos.
Cada verán, pasa as vacacións coa súa nai nun lugar moi preto de Bandeira.
A señora Asunción aproveita a chegada do seu fillo para prepararlle as comidas que mais lle gustan: algunhas empanadas, polbo a feira, ou algún cocido extemporáneo, acompañado sempre do pan artesán de Silleda e de prostre, lambetadas.
O Miguel bota unha man cando chega en pequenas faenas agrícolas, en reparacións e conservación da casa, e mais leva a súa nai Asunción os domingos a xantar a un restaurante acreditado para celebrar o encontro.
Fai dias contoume o Miguel que axudou a súa nai co arado e cas vacas Marela e Linda a preparar un saído na horta de diante da casa, onde plantan patacas, verduras e mais hortalizas.
—A miña nai tendo conta do arado e eu, diante conducindo o gando.
Mamá berrábame : vai mais a modo Miguel, mais a modo! entón dicíalle sen me decatar do idioma as nosas vacas: stop, ou slowly! Que significa, detervos, ou, lentamente, en inglés, e elas e mais eu, retiñamos o paso.
—Miña nai ao iren tan aos poucos avisábame, bule mais rapaz, bule mais!
—Eu, entón turraba delas e dicíalles espontaneamente, faster! ou quick! Que coma sabes quer dicir nese idioma mais rápido, ou rápido.
—Despois dunhas voltas, rematamos o traballo sementando a leira.
— Miña nai cando levabamos o gando ao cortello mandoume parar e me dixo moi seria: “Mira, vouche dicir unha cousa, fálalle ben as vacas porque “lojo” ti marchas e a min non me entenden”!
Eu rin a cachón, sabedor que Miguel era un gran fillo, e que aquelo de se expresar en inglés fora froito da súa incrementada fronteira idiomática e non de outras parvadas.
Conteille, para explicar mellor a cousa, que Celia, a filla do panadeiro, chegara de Francia co seu pequeno despois de estar aló nunha visita de un mes ao seu home, emigrado e traballando nese país, e, xa viña falando francés...
Comenteille que fai dias seu pequeno caera nunha beirarrúa de Silleda, e que ela cando acudiu a levantalo lle dixo: “Érguete, érguete, mon cheri”!
Ou aquelo do neto de Crisanto, que cando regresou despois duns meses de ver aos seus tíos en Bos Aires, nada mais chegar a Bandeira preguntoulle ao taxista co trouxera desde o aeroporto ate alí: Llegamos ya a Bandera?
O taxista de Silleda que coñecía a familia e mais a ese neto, fartouse de contar o conto na taberna.
No teu caso tes desculpa, ese outros non, porque a súa linguaxe non e fronteira de nada mais que da súa ignorancia e fachenda...
mércores, 25 de novembro de 2020
xoves, 19 de novembro de 2020
A BENIGNA E O RISCO
A señora Benigna, menciñeira e compoñedora, tiña creto de seren bruxa desde fai mais de setenta anos.
O certo é que lle correron esa fama na parroquia despois de descubrirlle nun ollo unha mancha ca forma dunhas patas de sapo.
Segundo o médico, era unha mancha sen importancia chamada melanoses, pero as razóns científicas non convenceron a ninguén,
A Benigna cando era nova, pasaba por seren unha muller moi guapa e namoradeira.
Tivo dous mozos en tres anos, e, os dous morreron ao pouco de ter relacións con ela, síntoma claro, pensaron os veciños, das súas malas artes, ou peor aínda, por celos do demo, o que ratificou a súa condición de bruxa coma indicaba a pata de sapo do seu ollo.
Fai moitos anos disto e un día despois de atender na súa consulta a miña bisavoa Rosalía, que tiña caída a espiñela, advertiulle, con certo misterio, que se gardase cedo na casa, pois unha desas noites tiña escoitado dun veciño, que a Estadea ou Santa Compaña ía facer unha aparición preto do seu fogar.
Un home do lugar ía morrer, e, a pesares de que ela non cría nestas cousas, mellor era o confinamento preventivo, coma diríamos hoxe.
O certo é, que dias despois finou don Lourenzo, o home mais rico da bisbarra que estaba polo visto coma un buxo de saúde.
Esta inexplicable morte repentina foi atribuída por toda a parroquia ao mal de ollo de Benigna.
Debateuse esta situación entre o alcalde, o crego e o farmacéutico do concello, coñecido coma o Risco, e non se chegou a una conclusión definitiva, porque o cura quería excomungala e ate queimala,(porque a pesares de non existir xa inquisición o párroco era un Torquemada en pequeno), e o farmacéutico, pola contra, sostiña que don Lourenzo morrera seguramente dun enchente de cocido e viño, porque tiña a tensión moi alta e padecía do corazón, cousa que el coñecía de abondo polas medicacións receitadas polo cardiólogo de Compostela, e que don Lourenzo compraba regularmente na botica.
O alcalde, ao non acadar acordo entre estas “autoridades”, nin ter a quen colocarlle a responsabilidades da súa decisión final, fixo o que tiña que facer, e dicir, nada de nada, ao igual que algúns políticos fan hoxe mesmo con bo resultado electoral.
Foi o primeiro choque entre relixión e ciencia que se dou naquel Concello.
Despois chegou a guerra civil, e da señora Benigna e mais o farmacéutico Risco nunca mais se soubo na parroquia.
Uns dicían que foran os dous “paseados” ela por bruxa, el por ateo; outros xuraban que os viran entre os mortos da Santa Compaña, pero, a miña bisavoa, comentaba que se escribía con eles, e que vivían en Bos Aires, el ao fronte dunha farmacia, e ela, de enfermeira, axudando sabiamente a un traumatólogo porteño, que gracias aos coñecementos de Rosalía implantou unhas novas técnicas de rehabilitación e cobrou celebridade internacional, ademais de cobrar moitísimos pesos polas consultas, gracias a sona de “compoñedor titulado pola Universidade de Compostela”.
Casaron o Risco e a Benigna, e tiveron un fillo e unha filla.
O fillo, fíxose, físico nuclear e piloto de guerra; chegou a colaborar no proxecto Manhattan, e dicían que andaba por aquel entón disposto a bombardear a aldea do seu pai con unha ou dúas bombas atómicas, e, a filla, coma medico psiquiatra, publicou un libro que leva por titulo : “A maxia na Galicia. A incrible arte desa Terra para producir resultados contrarios as leis naturais”.
Parece un conto de meigas, non si?
Pero así foi, e mais en boa medida, así é!
venres, 13 de novembro de 2020
ROBERTO DE CASTREXE
Teño por costume, coma moitas persoas, quedar de cando en vez cos amigos nun bar, nunha rúa, ou na súa casa. Por mor da pandemia os frecuento menos, pero falo con eles de seguido por teléfono.
O amigo Roberto, non sei porqué razón nunca quixo ter teléfono, e, no seu caso, teño por forza que iren a súa casa se quero falar con el.
Roberto de Castrexe, vive no Sardiñeiro, e nunca me deixa marchar do seu fogar sen unhas maragotas, unhas fanecas ou no mellor dos casos unha ou dúas fermosas robalizas.
Eu afíxenme a levarlle sempre unha torta de Santiago, das de verdade, feitas con améndoa, azucre e ovo. Devece por elas!
O meu amigo pasou moitos anos traballando nas plataformas petrolíferas do Mar do Norte, entre : galegos, portugueses, italianos, noruegueses, alemáns, e marroquís.
Despois faenou en cargueiros, que tiñan a súa base en Hamburgo, e finalmente, xa de xubilado, sae a pescar en solitario na súa dorna “Cuca” polas augas de Estorde.
Se lle preguntas como se entendía nese babel de etnias e de idiomas, móstrase perplexo e dime con toda naturalidade: e como ía ser?... en galego!
—A bordo todos falaban mellor ou peor o galego, desde o capitán, case sempre alemáns, ate os compañeiros estranxeiros.
—É, o que teñen os idiomas, as persoas, e as institucións, cando hai maioría de falantes, me di.
Se ademais esas persoas, ou institucións, as ocupan, coma nos, postos clave na cociña, no mantemento, e nas máquinas, tense moito resolto a bordo, igual pasa na política, cas leis, ou na xustiza, ou non?
— Naquelas longas campañas, do mesmo xeito que facemos nas casas e nas nosas festas familiares unha vez rematada a xornada, na sala do persoal nas plataformas, e no salón de popa nos cargueiros, contabamos e cantabamos historias da nosa terra que chegaban ate emocionar aos compañeiros de outras nacións.
Contoume o Roberto, nesta ocasión, unha anécdota convertida en chiste, dun dos grandes animadores daquelas reunións, o seu amigo Ma-Ma-Manuel, asi coma sona, porque con ese nome constaba no seu carné e cartilla de embarque.
— Ma-Ma-Manuel Ro-Rodriguez, dime o Roberto, explicaba sempre nesas reunións, antes de contar brincadeiras, e para aqueles que non coñecían a historia do seu nome, que cando se tiña que presentar aos diferentes capitáns, estes, obrigábanlle a repetir o seu nome de viva voz, para logo preguntarlle de seguido se era tatexo.
—Ma-Ma-Manuel, contestáballes que o tatexo era o seu pai, e o encargado do rexistro civil un fillo de puta, asi a cousa quedaba aclarada.
Nos abordo chamabámoslle, polas dubidas, Manolo, e morra o conto!
O Roberto agasalloume, nesta ocasión, ademais de ca súa conversa, con un congro polo aberto e un robalo, en caldeirada, eu correspondinlle ca torta de Santiago coma lambetada.
Falamos nese xantar da nosa vida, dos nosos desexos, da familia, para compartir deste xeito a nosa memoria, porque somos o que recordamos.
Despedímonos con unha fonda aperta.
Eu marchei cavilando despois do xantar, que saber conservar e coidar aos amigos, é facelos sempre mais amigos... e, a gastronomía axuda moito a practicar os cinco sentidos a carón dos sentimentos.
martes, 3 de novembro de 2020
O ARCA DE NOE
sábado, 10 de outubro de 2020
UNHA HISTORIA DE AMOR
Naceu con dous ollos – como case todo o mundo- pero de cor diferente cada un.
A iso chámanlle os especialistas heterocromía.
Pero o que non se explica cientificamente é porqué Rosalía vía –segundo por que ollo mirase – o mundo e as persoas dun xeito ou de outro.
Co ollo da dereita, de cor azul, vía o mundo coma ti ou eu, e co outro esculcaba as persoas por dentro e dicir as súas intencións e ate os seus pensamentos.
Por un ollo vía o mundo e as persoas, e polo outro ollo comprendía o mundo.
Iso, pasa as veces coa intuición e con unha cabeza ben adestrada, pero ela o fai sinxelamente co seu ollo verde.
A Rosalía contoume este verán que estaba moi namorada dun mozo chamado Lois, pero nunca quixo miralo solo co ollo verde por medo a descubrir que non era o home indicado, e porque para ela, o amor non debía ser imposto nin pescudado.
Ademais, me dixo con convicción, que o seu corazón latexaba con serenidade e alegría.
Fai unha sema e paseando da man co seu mozo, sei que subiron ate o faro a hora do solpor, que era cando os primeiros destelos do mesmo iluminaban con forza o mar.
Na punta do cabo Rosalía xirouse para verlle o rostro ao seu amado e un raio de luz da lanterna feriu o seu ollo azul e a cegou, perdendo a visión do mesmo por uns instantes.
Cando se volveu a mirar a Lois, a Rosalía so podía velo a traveso do seu ollo verde, e descubriu entón o sorriso do seu rostro, e nese sorriso, díxome emocionada, agochábase un mundo enteiro cheo de incertezas, dubidas, alegrías e de penas, pero xuntos!
Mais tarde a Rosalía confesoume que cando se bicaron comprendeu co amor era algo cego, pero aquelo que sentía sen dubida, era o que xa lle anunciara seu corazón.